Streszczenie
Latarnik (1881) Henryka Sienkiewicza to nowela o starym emigrancie – Skawińskim – który po wielu latach tułaczki po świecie znajduje spokojną pracę latarnika na wyspie Aspinwall (Panama). Stary człowiek jest szczęśliwy, ma dom, spokój, stałe zajęcie.
Pewnego dnia dostaje paczkę z polskimi książkami. Wśród nich jest Pan Tadeusz Mickiewicza. Skawiński zaczyta się tak bardzo, że zapomina zapalić latarnię. Na mieliźnie osiada statek. Skawiński traci pracę i rusza w dalszą tułaczkę.
Motyw kluczowy: Tęsknota za ojczyzną (nostalgia) jest tak silna, że odbiera człowiekowi zdolność do normalnego funkcjonowania. Polska literatura staje się substytutem ojczyzny.
Skawiński – charakterystyka
Stary Polak, emigrant polityczny. Przeszedł przez wiele krajów i zawodów. Wierny Polsce mimo że od lat jej nie widział. Słaby, stary, samotny – ale gdy słyszy polskie słowa, budzi się w nim cały patriotyzm. Tragiczny – nie z powodu złej woli, ale przez siłę uczuć.
Motywy i tematy
- Tęsknota za ojczyzną – Skawiński żyje wspomnieniem Polski
- Emigracja i wygnanie – los polskich emigrantów po powstaniach
- Siła literatury – Pan Tadeusz jako symbol więzi z ojczyzną
- Tragizm bez winy – Skawiński nie jest zły, po prostu słaby wobec uczuć
Pytania egzaminacyjne
- Dlaczego Skawiński zapomniał zapalić latarnię?
- Jaką rolę odgrywa Pan Tadeusz w noweli?
- Czy Skawiński jest winny? Uzasadnij swoje zdanie.
- Jakie uczucie jest głównym tematem Latarnika?