Streszczenie
Balladyna (1839) Juliusza Słowackiego to dramat romantyczny osadzony w legendarnych czasach początków Polski. Główna bohaterka – Balladyna – to córka wdowy, która z żądzy władzy i miłości do rycerza Kirkora zabija swoją siostrę Alinę podczas zbierania malin. Zwycięstwo w zawodach (kto zbierze więcej malin) miało rozstrzygnąć o tym, która z sióstr wyjdzie za Kirkora.
Balladyna wychodzi za Kirkora, zdobywa coraz większą władzę, ale plami ręce kolejnymi zbrodniami – morduje ojca Grabca, Fon Kostryna, w końcu Kirkora. Zostaje królową. Jednak sprawiedliwość dosięga ją w postaci pioruna – Balladyna ginie rażona przez błyskawicę w chwili gdy sama wydaje na siebie wyrok śmierci.
Symbol: Czerwona plama na czole Balladyny (krew Aliny) – nie można zmyć zbrodni. Symbolizuje winę, która zawsze wychodzi na jaw.
Bohaterowie
- Balladyna – ambitna, bezwzględna, piękna. Morduje dla władzy. Tragiczna bohaterka.
- Alina – dobra, niewinna siostra. Jej śmierć uruchamia mechanizm kary.
- Kirkor – rycerz, mąż Balladyny. Szlachetny, nieświadomy zbrodni żony.
- Goplana – nimfa jeziora. Reprezentuje siły natury i nadprzyrodzone.
- Grabiec – prostak zakochany w Goplanie. Element komiczny.
Motywy i tematy
- Zbrodnia i kara – każda zbrodnia zostaje ukarana, choć z opóźnieniem
- Żądza władzy – Balladyna poświęca wszystko dla tronu
- Zemsta natury – piorun jako wyrok boskiej sprawiedliwości
- Tragizm – Balladyna jest zarówno winna jak i uwikłana w siły od niej silniejsze
- Romantyczny bunt – człowiek przeciw prawom moralnym i naturalnym
Pytania egzaminacyjne
- Opisz przemianę Balladyny od córki wdowy do królowej.
- Co symbolizuje czerwona plama na czole Balladyny?
- Czy Balladyna jest ofiarą czy sprawcą? Uzasadnij.
- Jaką rolę pełni Goplana w dramacie?
- Jakie wady ludzkie krytykuje Słowacki w Balladynie?
Wskazówka: Na egzaminie często pojawia się pytanie o tragizm – Balladyna to postać tragiczna, bo jej wina i kara są nieuchronne, ale wynikają też z jej własnych wyborów.